Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/07/hen.jpeg?w=630Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/07/vegatable-grow.jpeg?w=630
យើង​យក​មេ EX-M បំ​លែង​ជា​អាវុធ​ពីរ​ប្រភេ​ទ ដែល​ត្រូវការ​ចាំបាច់​ប្រើប្រាស់​រៀងរាល់​ថ្ងៃ​នោះ គឺ​
​១- បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់​លើ​ទ្រុង​សត្វ នៅតាម​ទ្រុងមាន់ ទា ជ្រូក ដែល​កើតចេញ​ពី​ភាពកខ្វក់ ក្នុង​ទ្រុង​
​២- បណ្តេញ​សត្វល្អិត ស៊ី​បំផ្លាញ​ដំណាំ ដូចជា ស្រូវ សណ្តែក ពោត ….. ៘​
​យើង​នឹង​បង្កើត​បណ្តេញ​សត្វល្អិត​ចង្រៃ (​បាក់តេរី​អាក្រក់​) តាម​ទ្រុង មាន់ ទា ជ្រូក និង​កន្លែង​ក្លិនស្អុយ​
ក​- អាវុធ​បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់​លើ​ទ្រុង​សត្វ​
១- ការត្រៀម​សំភារៈ​
​​        +
ធុង​ស្អាត​ចំណុះ ៤០​លីត្រ ដែល​មាន​គំរប​បិទ​ជិត ចំនួន​១ ។​
​        +
ធុង​ស្ពេត​ត្រូ​លាង​ស្អាត ចំនួន​១ ។​
​        +
ត្បាល់បុក​រុក្ខជាតិ ចំនួន​១ ។​
២- តារាង​ធាតុ​ផ្សំ​
​០១
  មេ EX-M (​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម​)
  ១ លីត្រ​
០២​
  កា​កស្ករ
  ១ លីត្រ​
០៣​
  ស្រាស (​កំរិត​ខ្លាំងក្លា ៤០​ដឺ​ក្រេ​)​
  ​១.៥ លីត្រ​
០៤​
  ទឹក​ខ្មេះ (​កំរិត​ជូរ ៥​ភាគរយ​)​
  ​១ លីត្រ​
០៥
  ទឹកស្អាត
  ៥ លីត្រ​

៣- វិធី​ធ្វើ​
​ ​-
យក​ធុង​ស្ពែ​ត្រូ​ចាក់​ទឹកស្អាត​ចំណុះ​១០​លីត្រ លាយ​ស្រាស ១.៥​លីត្រ លាយ​ទឹកខ្មេះ ១​លីត្រ និង​កាក​ស្ករ ១​លីត្រ​ច្របល់​កូរ​គ្នា​អោយ​សព្វ​ល្អ ។ បន្ទាប់​មក​ចាក់ EX-M ១​លីត្រ និង​កូរ ​ម្តងទៀត​ហើយ​ទឹក​ល្បាយ​ទាំងនេះ​ចាក់​ចូលក្នុង​ធុង​ចំណុះ ៤០​លីត្រ និង​មួល​គំរប​ធុង​អោយ​ជិត​ល្អ​រហូត​ដល់​ខ្យល់​ចូល​លែង​បាន ។ ផ្អាប់​ទុក​រយៈពេល ៧​ទៅ ១៥​ថ្ងៃ​ជា​ការសម្រេច​បាន​ជី ​បណ្តេញ​សត្វល្អិត ។​
៤- វិធី​បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់​លើ​ទ្រុង​សត្វ​
​-
យក EX-M បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់ ១​លីត្រ លាយ​ជាមួយ​ទឹកស្អាត ៥០​លីត្រ​បាញ់​លើ​ទ្រុង​សត្វ សំរាប់​អាទិត្យ​ដំបូង (​ទឹកស្អាត ១​លីត្រ លាយ​បណ្តេញ​សត្វល្អិត ២០​សេ​សេ​) បាញ់​អោយ​សព្វ​ជុំវិញ​បរិវេណ​ទ្រុង​សត្វ ។​
​-
យក EX-M បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់ ១​លីត្រ លាយ​ជាមួយ​ទឹកស្អាត ១០០​លីត្រ​បាញ់​លើ​ទ្រុង​សត្វ សំរាប់​អាទិត្យ​បន្ទាប់(​ទឹកស្អាត ១​លីត្រ លាយ​បណ្តេញ​សត្វល្អិត ១០​សេ​សេ​) បាញ​ឲ្យ​សព្វ​ជុំវិញ​បរិវេណ​ទ្រុង​សត្វ ។​
​-
អាទិត្យ​ទី​៣ យើង​យក​បំផ្លាយ​បាក់តេរី​អាក្រក់ ១​លីត្រ​លាយ​ជាមួយ​ទឹកស្អាត ២៥០-៥០០​លីត្រ បាញ់​លើ​ទ្រុង​សត្វ ១​អាទិត្យ ២​ដង​ជា​កំហិត ។​
​ ​-
ពេល​សត្វ​ឈឺ យើង​អាច​យក​វា​លាយ​ផ្សំ​ជាមួយ​មេ EX-M ដោយ​ខ្នាត​ស្មើគ្នា បញ្ច្រក​សត្វ​ឈឺ ទៅតាម​អាយុ​សត្វ តូច ធំ ។​
​ ​-
ចំពោះ​ត្រី​ដែល​មាន​ចៃ​យើង​យក EX-M បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់ ១​លីត្រ លាយ EX-M បំបែក​ចំនួន ៣០​លីត្រ ប្រើ​លើ​ស្រះ​ត្រី ១៦០០​ម៉ែត្រ​ការេ ។ ដើម្បី​កំចាត់​ចៃ​ដែល​តោង​លើ​ត្រី ​ជាហេតុ​បណ្តាល​អោយ​ត្រី​ស្លាប់ ។​
​ការប្រើ​បែបនេះ មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ខ្ពស់បំផុត សំរាប់​សំលាប់​ពពួក​បាក់តេរី​បង្ក​រោគ និង​ចៃ​តោង​លើ​ខ្លួន​ត្រី ។​
​ខ​- បណ្តេញ​សត្វល្អិត​លើ​ដំណាំ​
​ 
​ក្រោយពី​បាន​ធ្វើ​បាន​សំរេច EX-M បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់ យើង​ត្រូវ​យក​ត្រាំ​ជាមួយ រុក្ខជាតិ​កាច​ដូច​តារាង​ខាងក្រោម :
​០១
  វល្លិ៍​បណ្តូល​ពេជ្រ (​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)​
  ៣ គីឡូក្រាម​
០២​
  ស្លឹក​ស្តៅ (​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)​
  ៤ គីឡូក្រាម
០៣​
  ម្ទេស​ទុំ (​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)​
  ​១ គីឡូក្រាម
០៤​
  ខ្ទឹម​ក្រហម​(​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)​
  ០.៥ គីឡូក្រាម​
០៥
  ខ្ទឹម​ស រឺ​ខ្ទឹមបារាំង (​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)
  ០.៥ គីឡូក្រាម
០៦
  ម្តេង (​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)​
  ​០.៥ គីឡូក្រាម
០៧​
  ថ្នាំ​ខ្លាំង រឺ​ថ្នាំជក់ (​ចិញ្ច្រាំ​អោយ​ម៉ត់​)​
  ០.៥ គីឡូក្រាម
០៨​
  ​រុក្ខជាតិ​កាច មាន​ជាតិពុល ឈួល ល្វីង​មួយចំនួន បើ​មាន (​ស្លែង ក្តួច ក្បៀស ប្រង់ …)
០៩
  EX-M បំផ្លាញ​បាក់តេរី​អាក្រក់​
  ១០ លីត្រ
​​​ធាតុ​ផ្សំ​ក្នុង​តារាង យើង​ត្រូវការ​ចំ​លាស់ រឺ​ប្តូ​រវា​ជា​ញឹកញាប់ ជៀសវាង​បង្ក​ការ​ផ្ស៊ាំ​ដល់​សត្វល្អិត​បំផ្លាញ ។​
​វិធី​ធ្វើ :
​ដូច​ការ​ធ្វើ​ជី​បំប៉ន​ដែរ ដាក់​ក្នុង​ស្បៃ​កា​រ៉ុង ផ្អាប់​ទុក ១៥​ថ្ងៃ ទើប​សំរេចបាន បណ្តេញ​សត្វល្អិត​លើ​ដំណាំ ។​
​វី​ធី​ប្រើ :
​ ​-
យក​បណ្តេញ​សត្វល្អិត​លើ​ដំណាំ ១​លីត្រ លាយ​ទឹក ៥០០​លីត្រ បាញ់​លើ​ដំណាំ​ដែល​សត្វល្អិត​ស៊ី (​ក្រាស​ខ្មៅ សត្វល្អិត​ស្លាប​ទន់ និង​រឹង​មួយចំនួន​) ។ ការប្រើប្រាស់​អាច​ប្រែប្រួល​តាម​កាលៈទេសៈ ។​
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/07/unneed-foods1.jpeg?w=630១- សេចក្តី​ផ្តើម​
​          
ដោយ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង​ជា​ប្រទេស​កសិកម្មទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ដើម្បី​ លើកតំ​កើន ​ជីវភាព​រស់ នៅ​របស់​ប្រជាកសិករ​នាពេល​បច្ចុប្បន្ន​អោយ​កាន់តែ​រីកចំរើន​នា​ ទស្សវត្ស​ន៍​ទី២១​នេះ ក្រុមហ៊ុន​ ជីធម្មជាតិ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម (​ខេ​ម​បូឌា​) បាន​ខិតខំ​រិះរក​គ្រប់​បច្ចេកទេស​ថ្មីៗ    ដើម្បី​ច្នៃប្រឌិត​រាល់​វត្ថុ​ដែល​នៅ​ជុំវិញ​ខ្លួន​យើង​អោយ​ក្លាយជា​ជី ។ សូម្បី​តែ​កាកសំណល់​កំទេចកំទី​នៅក្នុង ​ផ្ទះបាយ​ក៏​ជា​ជី​ដែរ ។​
២- តារាង​ធាតុ​ផ្សំ​
​០១
  ធុង​មួយ​ដែល​មាន​គំរប​បិទ​ជិត​ល្អ ហើយ​មាន​ក្បាល​រ៉ូ​ប៊ីនេ​ ​
  ០១
០២​
  កំទេចកំទី​ផ្ទះបាយ​និង​កាក​សំណល់​ផ្សេង​សើម​
  ​២ គីឡូក្រាម​
០៣​
  មេ EX-M (​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម​)​
  ១០ សេ​សេ
០៤​
  កា​កស្ករ
  ១០ សេ​សេ
​៣- វិធី​ធ្វើ​
​ •
ប្រមូល​កំទេចកំទី​នៅក្នុង​ផ្ទះបាយ​ដែលមាន ប្រមាណ​ជា ២​គីឡូក្រាម ដាក់​ក្នុង​ធុង ។​
​ ​•
ដាក់​ប្រមូល​កំទេចកំទី​នៅក្នុង​ផ្ទះ​បាយ​ដែល​មាន ចូល​ធុង​មួយ​ដែល​មាន​គំរប​បិទ​ជិត​ល្អ ។​
​ •
យក​មេ​ចំណីអាហារ​សត្វ និង​រុក្ខជាតិ ឬ​ជី​ស្ងួត អង្កាម​រស់​ប្រមាណ​ជា ២​ខាំ មក​លាយ​ច្របល់​ចូលគ្នា អោយ​សព្វធ្វើ​បែប​នេះ​ជា​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ។​
​ ​•
ករណី​នៅ​តែ​មាន​ក្លិនស្អុយ សូម​ចាក់​មេ EX-M ៥​សេ​សេ បន្ថែម​ពីលើ​ទៀត​រហូត​ដល់​បាត់​ក្លិន
៤- វិធី​ប្រើ​
​        
ច្រោះ​យក​ទឹក​ដែល​ផ្អាប់​ក្នុង​ធុង​នោះមក​ប្រើ​ស្រោច​ដំណាំ ១​លីត្រ លាយ​ទឹកស្អាត ១០០០​លីត្រ (​ទឹកស្អាត ១​លី​ត្រលាយ​ជី​កំទេចកំទី​ផ្ទះបាយ ១​សេ​សេ​) ។ ចំណែក​កាក​ដែល​នៅសល់​យក​ទៅប្រើ​ក្នុង​រង​ដំណាំនិង​តាម​សំយាប​មែក​គល់​ រុក្ខជាតិ ។​
៥- ផលប្រយោជន៍​
​ ​      
ជា​ជំនួយ​ដល់​រុក្ខជាតិ​មាន ផ្កា ផ្លែ និង ស្លឹក (​លោកអ្នក​អាច​បាញ់ ឬ​ស្រោច​ក៏បាន​) និងកាត់ បន្ថយ​ការនាំ​សារ​ជាតិគីមី​ពុល​ចូល​ផ្ទះ និង​ចូល​បៀតបៀន​សុខភាព​របស់​លោក​អ្នក ។​
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
វី​ធី​ប្រើប្រាស់​ទឹកមូត្រ (​ទឹកនោម​) ធ្វើ​ជា​ជី​ដាំ​ដំណាំ
Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/07/urine1.png?w=630
​    ទឹក​នោម​ដែល​យើង​បន្ទោ​របង់​ចោល​ជា​រៀងរាល់ថ្ងៃ គឺជា​ដី​អាច​ត្រូវបាន​យកមកប្រើ​សម្រាប់​ដាក់​ដំណាំ​បាន​យ៉ាង​ប្រសើរ   បើសិនជា​យើង​ដឹង​ពី​របៀប​កែច្នៃ​វា ។  ​កសិករ​ខ្មែរ​យើង​ដែល​ជា​អ្នក​ដាំ​ដំណាំ​ខ្លះ​បាន​ដឹង​ពី​របៀប​ប្រើប្រាស់​ ទឹកនោម​នេះ​យ៉ាង​ស្ទាត់ជំនាញ ។ ជា​ពិសេស​អ្នក​ដាំ​ថ្នាំជក់​នៅ​ខេត្ត​បាត់ដំបង​កាលពី​មុន​របប​ខ្មែរក្រហម និង​ក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម​បាន​ប្រើប្រាស់​ ទឹក​នោម​ស្រោច​ធ្វើឲ្យ​ដើម​ថ្នាំជក់ ដុះ​លូតលាស់​ល្អ​និង​ធ្វើឲ្យ​ថ្នាំជក់​នោះ “​ខ្លាំង​” (​ថ្នាំ​ខ្លាំង​) មិន​សាប ។  អ្នក​ដាំ​ដំណាំ​បន្លែ​យក​ស្លឹក​សឹង​ទទួលបាន​ជោគជ័យ​ដូចគ្នា    ពីព្រោះ​ទឹកនោម​សម្បូរ​ដោយ​សារធាតុ អា​ស៊ូ​ត ( នី​ត្រូ​ហ្សែ​ន​) និង សារធាតុ​រ៉ែ​ផ្សេងៗ ជាច្រើន​ទៀត ។
​​របៀប​ប្រើ​មាន​ពីរ​យ៉ាង :
ទី​១ យើង​អាច​យក​ទឹក​នោះ មក​លាយ​ជាមួយ​ទឹក​ធម្មតា​ក្នុង​អត្រា​ទឹក​៥ ទឹកនោម ១ ( ទឹក៥​លីត្រ ទឹកនោម១​លីត្រ) ត្រូវ​ប្រើ​វា​ភ្លាមៗ ក្នុង​ថ្ងៃ​តែមួយ ស្រោច​ទៅលើ​គល់​ដំណាំ​តែ​មិន​ស្រោច​លើ​ស្លឹក​ទេ ។​
​ ទី​២ ក្នុង​ទឹក​នោះ ១០​លី​ត្រលាយ​អំបិល​ចំនួន ១០​ក្រាម  ទុក​រយៈពេល​២៤​ម៉ោង   បន្ទាប់មក​​​ យក​ទឹកនោម​នោះ​  មក​លាយ​ជាមួយ​ទឹក​ធម្មតា​ចំនួន​២០​លីត្រ ទៅ ៣០​លីត្រ  សម្រាប់​ស្រោច​ដំណាំ​ឈើ​ហូប​ផ្លែ ដែល​មាន​ដើម​ធំៗ ៕
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
ការបណ្តុះ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម ឬ EX-M សំចៃ
ដើម្បីបំបាត់​ក្លិនស្អុយ ការពារ​បរិស្ថាន​
១- ការត្រៀម​សំភារៈ​
​ក​- ធុង ឬ​ប៉ោត​ដែល​ដាក់​បាន​ទឹក​ចំណុះ ១០​លីត្រ ចំនួន ១ ។​
​ខ​- កាន​ជ័រ​ចំណុះ ៣០​លីត្រ ចំនួន ១ ដែល​មាន​គំរប​បិទ​ជិត​ល្អ ខ្យល់​មិនអាច​ចេញចូល​បាន
​គ​- ចាន​ធុន​ជ័រ ដែល​មាន​ចំណុះ ៥០​លីត្រ​ទឹក ។​
២- តារាង​ធាតុ​ផ្សំ​
០១
  មេ EX-M (​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម​)
  ១ លីត្រ​
០២
  កា​កស្ករ​
  ១ លីត្រ​
​០៣​
  ទឹកស្អាត (​ទឹក​អណ្តូង​លូរ ទឹកភ្លៀង …​៘​)​
  ១៨ លីត្រ​
លក្ខណៈ​ពិសេស​នៃ​ធាតុ​ផ្សំ
​ ​-
ទឹកស្អាត : ទឹក​ដែល​ល្អ​បំផុត​សំរាប់​លាយ​ជី គឺ​ទឹក​អណ្តូង​លូរ ទឹកភ្លៀង ទឹក​អណ្តូងស្នប់(​ពេល​បូម​បាន​ទឹក​ហើយ​ត្រូវ​ទុក​ទឹក​នោះ​ចោល​រយៈពេល ២៤​ម៉ោង ទើប​យក​ទឹក​មក​លាយ​ជី​បាន​) ។ ចំពោះ EX-M បំបែក​សូម​ធ្វើ​ដោយ​យកចិត្តទុកដាក់​បំផុត ព្រោះ​តួនាទី​របស់​វា​សំរាប់​បង្កើន​ជីវជាតិ​ដល់​សត្វ​ក្នុង​ទឹក​គ្រប់​ ប្រភេទ ពិសេស​ត្រី​ចិញ្ចឹម​របស់​លោក​អ្នក ។​
៣- វិធី​ធ្វើ​
​ ​-
ចាក់​ទឹកស្អាត ១៨​លីត្រ និង​កាក​ស្ករ ១​លីត្រ ចូល​ក្នុង​ចាន​ធុន​ជ័រ ហើយ​កូរ​ល្បាយ​នេះ​អោយ​រលាយ​សព្វ(​កុំអោយ​មាន​កា​កស្ករ នៅ​មាន​ជាប់​បាត​ចាន​ធុន​) ទើប​យក​មេ EX-M ១​លីត្រ ចាក់​ចូលក្នុង​ចាន​ធុន និង​កូរ​អោយ​សព្វ​ម្តងទៀត ។​
​ ​-
យក​ល្បាយ​ទឹក​ក្នុង​ចាន​ធន់​ជ័រ​ទាំងអស់​ចាក់​ចូល​ក្នុង​កាន​ជ័រ​ដែល​មាន​ ចំណុះ ៣០​លីត្រហើយ​មួល​គំរប​កាន​ជ័រ​អោយ​ជិត​រហូតដល់​ខ្យល់​មិន​អាច​ចូល​ក្នុង​កាន ​ជ័រ​បាន ។​
​ ​-
រៀងរាល់ ២៤​ម៉ោង​ម្តង​យើង​ត្រូវ​បន្ធូរ​គំរប​កាន​ដើម្បី​បញ្ចេញ​ហ្គាស ធ្វើ​បែប​នេះ​អោយបាន​ចំនួន ៣​ដង​យ៉ាងតិច​ទើប​អាច​យក​ទៅប្រើ​បាន ។​
​ ​-
កាលណា​យើង​ធ្វើ​បាន​ត្រឹមត្រូវ វា​នឹង​មាន​ក្លិន​ឈ្ងុយ​ដូច​ក្លិន​ទឹកឃ្មុំ ។​
​ ​-
ប្រសិនបើ​មិន​ចាំបាច់​ប្រើប្រាស់​ទេ យក​ល្អ​ទុក​រហូត​ដល់ ៧​ថ្ងៃ​ជា​ការប្រសើរ ។​
​ ​មុខងារ អ៊ី អ៊ិក្ស សំចៃ​
​-
បំបាត់​ក្លិនស្អុយ បង្កើត​ប្លង់តុង (​បង្កើត​ស្លែ អាហារ​ត្រី​) បង្កើត​អុកស៊ីសែន​ក្នុង​ស្រះ​ត្រីកំចាត់​ពពួក​បាក់តេរីដេលប​ង្ក​អោយ​ត្រី​ មាន​ដំបៅ រលាក ហើម​ពោះ ហើម​ភ្នែក ផ្សិត​ក្រហម ។​
៤- វិធី​ប្រើ​
​- EX-M
បំបែក ១​លីត្រ លាយ​ទឹកស្អាត ១០០០​លីត្រ​ស្រោច ឬ​បាញ់​ទ្រុង​សត្វ ដំណាំ​ជា​រៀង រាល់ថ្ងៃ (​ទឹកស្អាត ១​លីត្រ លាយ EX-M បំបែក ១​សេ​សេ​) ។​
​-
មុខងារ​សំខាន់​របស់​វា គឺ​ជួយ​បំបាត់​ក្លិនស្អុយ​ក្នុង​ស្រះ​ត្រី និង​បង្កើត​ប្លង់តុង អុកស៊ីសែន ព្យាបាល​ត្រី រាគ​រូស ផ្សិត​ក្រហម ហើម​ពោះ ១​លីត្រ តំរូវ​ទឹក ១០០០០ លីត្រ ចំពោះ​ទឹក​ក្នុង​ស្រះ​ត្រី​ដែល​មាន​ក្លិនស្អុយ មានន័យ​ថា ១​លីត្រ EX-M សំចៃ​បំបាត់​ទឹក​ដែល​មាន​ក្លិនស្អុយ ១០​ម៉ែត្រគូប ។​
៥- ផលប្រយោជន៍​
​ ​-
ជួយ​លាង​សំអាត បណ្តេញ​សត្វល្អិត​ចង្រៃ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ទ្រុង​សត្វ និង​នៅ​ចំការ ។​
​ ​-
ជួយ​ជំរុញ​បរិស្ថាន​នៅ​ជុំវិញ​ផ្ទះ​លោកអ្នក​អោយ​មាន​សភាព​ស្រស់បំព្រង​ជានិច្ច ។​
​ ​-
ចំណាយ​តិច ចំណេញ​ច្រើន វា​ជា​រឿង​ដែល​អ្នក​នឹកស្មាន​មិន​ដល់ ។​
៦- ការចំណាយ​
​ ​- EX-M
បំបែក ១​លីត្រ ចំណាយ​អស់​ប្រាក់ ៨០០​រៀល ។ ក្រុមហ៊ុន​លក់ ១​លីត្រ ១២០០​រៀល ។​
៧- បំរាម​
​ ​-
មិន​ត្រូវ​យក EX-M បំបែក ទៅ​បំបែក​តទៅទៀត​ទេ ព្រោះ​ពេល​ខ្លះ​វា​បំលែងខ្លួន​ទៅ​ជា​បាក់តេរី​អាក្រក់ ជាហេតុ​នាំ​មក​នូវ​ផលវិបាក​ចំពោះ​អ្នកប្រើប្រាស់ ។​
​ ​-
មិន​ត្រូវ​យក EX-M បំបែក លាយ​អោយ​សត្វ​ផឹក ឬ​ស៊ី​ឡើយ ។​
​ ​-
មិន​ត្រូវ​យក EX-M បំបែក មក​ផឹក ឬ​លិ​តឡើយ ។​
​ ​-
សំភារៈ និង​ទឹក​ត្រូវតែ​ស្អាត​ជានិច្ច មិន​ត្រូវ​ខ្វះ​អនាម័យ​ទេ ។​
​ ​
អ្នក​ធ្វើ​ត្រូវ​ចាំ​ថា​ត្រី​ក្នុង​មួយ​ស្រះ មាន​តំលៃ​ថ្លៃ​ណាស់ ការ​ធ្វើ​មិន​អាច​ធ្វេសប្រហែស​បានឡើយ។

បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
អ៊ី អ៊ិក្ស អិម​​ ​បង្កើត​អុកស៊ីសែន
ម្សៅ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម បង្កើតអុកស៊ីសែន ជាប្រភេទអតិសុខុមប្រាណបង្កើតអុកស៊ីសែន សុទ្ធ កាលណាប្រើប្រាស់វាត្រូវ  ស្ថិតនៅក្នុងករណីចាំបាច់ ករណីត្រីកំពុងតែស្លាប់ ដោយសារទឹកគ្មានអុកស៊ីសែន ទើបប្រើប្រាស់វា ព្រោះវាមានតំលៃថ្លៃបន្តិច តែប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ណាស់ ។ វាមានមុខងារបន្ទាប់បន្សំខ្លះៗដូចជា បំបាត់ក្លិនស្អុយ រំលាយពពួកអាស៊ីត និងបាសក្នុងទឹកកាត់ បន្ថយបានភាពកខ្វក់ជំរុញទឹកថ្លាបានមួយចំនួន តែពុំមានការបង្កើតប្លង់តុងទេ ។
១- វិធី​ប្រើប្រាស់​
​ ​-
ក្នុង ១​កញ្ចប់​ទំងន់ ២.៥​គីឡូក្រាម ត្រូវ​ប្រើ​លើ​ផ្ទៃ​ស្រះ​ទំហំ ២០០​ម៉ែត្រការ៉េ ។​
​ ​-
ពេល​ប្រើ​ត្រូវ​យក​ម្សៅ​នេះ បាចសាច​លើ​ទំហំ​ផ្ទៃ​ស្រះ​ទាំងមូល​អោយ​បាន​សព្វ ។​
​ ​-
ប្រើ​នៅ​ពេល​ព្រឹក ឬ​ល្ងាច​ជា​ការប្រសើរ តែ​បើ​ឃើញ​កំពុងតែ​មាន​បញ្ហា​ត្រូវ​ប្រើ​ភ្លាម ។​
​ ​-
ក្រោយពេល​ប្រើប្រាស់​រួច រៀងរាល់ ១៥​ថ្ងៃ​ត្រូវ​ប្រើ​ម្តងទៀត តែ​ត្រូវ​បន្ថយ ៥០​ភាគរយ ។​
​ ​-
បើ​បាន​ប្រើ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម សំចៃ​ហើយ​មិនចាំបាច់​ប្រើ​ទៀត​ទេ ។​
២- ផលប្រយោជន៍​
​ ​-
បង្កើត​អុកស៊ីសែន បំបាត់​ក្លិនស្អុយ ។​
​ ​-
ធ្វើអោយ​ទឹក​ថ្លា ទឹក​មាន​តុល្យភាព​ជានិច្ច ។​
​ ​-
បំបាត់​ទឹក​រមាស់​ក្នុង​ស្រះ​ត្រី ។​
​ ​-
រក្សា​ទុក​បាន​រយៈពេល ១០​ឆ្នាំ ។​
​អ្នក​ចិញ្ចឹម​ត្រី គួរ​ទិញ​ម្សៅ​នេះ​ទុក ការពារ​ពេល​មាន​ករណី​ចាំបាច់ ។​

បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/07/all-ex-m.png?w=630
តើ EX-M គឺជា​អ្វី ?
១- ការកកើត​ជា​ជីវិត​
​ក្នុង​ធម្មជាតិ​ជីវិត​កើត​ចេញ​មកពី​ធាតុគីមី​បួន គឺ អុកស៊ីសែន អ៊ីដ្រូសែន កាបូ​ន និង អា​សូត ។ ឯ​តាម​ព្រះ​ពុទ្ធិ​វិញ​ជីវិត​កើត​ចេញ​មក​ពី​ធាតុ​បួន គឺ ទឹក ដី ភ្លើង ខ្យល់ ។ ធាតុ​ទាំងនេះ​ឆ្លងកាត់​រយៈ ពេល​យ៉ាង​យូរ និង​ការធ្វើ​រស្មី​សំយោគ​ក៏​បង្កើតបាន​ជា​សារពាង្គកាយ​ឯក​កោសិកា​ដែល​គេ​ហៅ ថា ជីវិត​ដំបូង​មាន​វិមាត្រ​ដ៏​សែន​តូច និង​តំរូវ​ទឹកជា​អាហារ​ជា​ចាំបាច់។ ការ​កើត​នេះ​មាន​លក្ខណៈ​ខុសៗ​គ្នា និង​បក្ខពួក​មិន​ដូចគ្នា​ឡើយ ។ ក្រៅពី​ទឹក​នៅ​មាន​អាហារ​ផ្សេងទៀត​ដែរ ដែល​សារពាង្គកាយ​ឯក​កោសិកា​ទាំងនេះ​មាន​តំរូវការ​ស្បៀង​មិន​ដូចគ្នា​ទេ គឺ​ខ្លះ​ស៊ី​នេះ ខ្លះ​ទៀត​ស៊ី​នោះ ។ ក្នុង​រយៈពេល​យូរ​ឆ្នាំ​ទៅ​ក៏​បង្កើត​ជា​ជីវិត​ថ្មី​ផ្សេង​មួយទៀត ដែល​គេ​ហៅ​ថា​សារពាង្គកាយពហុកោសិកា ជា​ជីវិត​មាន​វិមាត្រ​ធំ (​មនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ​) ។​
២- សង្គម​របស់​បាក់តេរី​
​         
សង្គម​របស់បាក់តេរី​មិន​ខុស​គ្នា​ពី​សង្គម​មនុស្ស​ឡើយ  គឺ​មាន​ក្រុម​ដឹកនាំ​សង្គម(​ក្រុម​កាន់ អំណាច​) ក្រុម​ប្រឆាំង និង ក្រុម​កណ្ដាល (​ក្រុម​មិន​ខ្វល់​ពី​អ្នក​ដឹកនាំ​ខ្លួន​ទោះជា​ខាង​ណា​ដឹកនាំ​ក៏​បាន​ដែរ​)។ ក្រុម​កណ្ដាល​នេះ​ជា​ក្រុម​ឯករាជ្យ​មិនចេះ​តវ៉ា ឬ​ប្រឆាំងជា​ក្រុម​រក្សាសុខ ឬ​គេ​ហៅ ថា​ក្រុម​ណឺត ។ ក្រុម​នេះ​កាលណា​ក្រុម​ណា​ខ្លាំង​វា​នឹង​ទៅ​តាម​ក្រុម​នោះ​ភ្លាម ។ (​សូម​មើលរូប​)
បាក់តេរី​អាក្រក់ : ជាព​ពួក​ដែល​មាន​តំរូវការ​សរីរាង្គ​មនុស្ស សត្វ​ជា​អាហារ ។ កាលណា​វា​តោង​លើ​ខ្លួន​អ្នក​ណា​ម្នាក់ ហើយ​វា​ត្រូវការ​ឈាមជ័រ​អ្នក​នោះ​ជា​អាហារ ដូចជា​ស្រែង បើ​យើង​កើត​ស្រែង​ហើយ​វា​ធ្វើឲ្យ​រមាស់ ការ​រមាស់​នេះ​បណ្ដាលមកពី​បាក់តេរី​ស្រែង ដែល​ត្រូវការ​ឈាមជ័រ​យើង​ជា​អាហារ​វា ។ ដូចនេះ​វា​ខំប្រឹង​ខាំ ឯ​យើង​ប្រឹង​អេះ​រហូតដល់​ចេញ​ឈាម​នោះ​វា​បាន​ឈាម​យើង​ស៊ី​ជា​អាហារ​របស់​វា ។ យើង​កំណត់​ថា​វា​ជា​ពពួក​បាក់តេរី​អាក្រក់ រឺ​បាក់តេរី​មិនល្អ ។​
បាក់តេរី​ល្អ (EX-M) : ជាព​ពួក​បាក់តេរី​ដែល​ត្រូវការ​រុក្ខជាតិ​ជា​អាហារ​ដូចជា​មនុស្ស និង សត្វ​ដែរ ។ វា​ជា​សម្ព័ន្ធភាព​ជាមួយ​មនុស្ស​យើង ។ ពពួក​បាក់តេរី​ដែល​ល្អ​បាន​ពី​ធម្មជាតិ​ពិត​ជា​ការជ្រើសរើស​របស់អ្នក​ ប្រាជ្ញថៃ​ម្នាក់​ឈ្មោះ ទូ​រសាក់ នៅ​មហាវិទ្យាល័យ​ខុន​ហ្គេន នៃ​ប្រទេស​ថៃ ។ គាត់​បាន​ចែក​ពពួក​បាក់តេរី​ល្អ​នេះ​ចេញ​ជា​ពីរ​ចំណាត់ថ្នាក់ គឺ​ចំណាត់ថ្នាក់​ត្រូវការ​ខ្យល់​ហៅថា បាក់តេរី​អ៊ែ​រ៉ូ​ប៊ិច (Aerobic Bacteria) និង​មិន​ត្រូវការ​ខ្យល់​ហៅថា បាក់តេរី​អាន​អ៊ែ​រ៉ូ​ប៊ិច (AnAerobic Bacteria) ។ បាក់តេរី​ទាំងពីរ​ពួកនេះ​មាន​ជីវិត​រស់​បាន តែងតែ​ពឹងពាក់​អាស្រ័យ​គ្នា​ទៅវិញទៅមក ។​
​ ​-
ពពួក​បាក់តេរី​មិន​ត្រូវការ​ខ្យល់ (AnAerobic Bacteria)
​គឺជា​ពពួក​បាក់តេរី​ដែល​ជួយ​រំលាយ​សារធាតុ​ប្រភេទ​កាបូន​ឌីអុកស៊ីត កាក​ខ្លាញ់ និង​រំលាយ​ផូស្វាត​កំអែល​ខ្លាញ់ (​ខ្លាញ់ ដែល​អណ្ដែត​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក​) ។ វា​ជា​ប្រភេទ​ដែល​រស់នៅ​ក្នុង​ស្រះ និង​អណ្ដែត​លើ​ផ្ទៃ​ទឹក ដើម្បី​រលាយ​សារធាតុ​ផ្សេងៗ​ដែល​មាន​នៅក្នុង​បាត​ស្រះ ។ នៅពេល​ប្រើ​ទៅលើ​ដី​រឹង គឺ​ដី​ដែល​គ្មាន​អុកស៊ីសែន បាក់តេរី​ប្រភេទ​នេះ​នឹង​ដើរតួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់ ដើម្បី​បំ​លែង​ឲ្យទៅ​ជា​ដី​ផុស និង​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​អុកស៊ីសែន ។​
​ ​-
ពពួក​បាក់តេរី​ត្រូវការ​ខ្យល់ (Aerobic Bacteria)
​ពពួក​បាក់តេរី​ដែល​ត្រូវការ​ខ្យល់​នេះ​ត្រូវបាន​គេ​បែងចែក​ចេញ​ជា ៥ ក្រុម​ខុសៗ​គ្នា និង​មាន​ឈ្មោះ​ផ្សេងៗ​គ្នា​។​
ក្រុមទី ១ : (Oxigenic Photosynthetic Organics) ជាព​ពួក​បាក់តេរី​សំយោគ​ពន្លឺ (​បំប្លែង​ជា P) វា​មាន​តួនាទី​សំយោគ​អ្វីៗ​ដែល​មាន​ជីវិត (​សត្វ និង​រុក្ខជាតិ​) ឲ្យក្លាយ​ទៅ​ជា​ប្រយោជន៍​បាន ដូចជា​អ៊ីដ្រូសែន អាស៊ីត​អា​មី​ណូ (AMINO ACIDS) ទឹក​ស្ករ វីតាមីន អរ​ម៉ូ​ន និង​អ្វី​ផ្សេងៗ​ទៀត ដើម្បី​ផ្ដល់​នូវ​សភាព​សំបូរបែប​ទៅ​ដល់​ដី ។​
​​ក្រុមទី ២ : (Lactic Acid Bacteria) គឺជា​ពពួក​បាក់តេរី​ផ្ដល់​នូវ​អាស៊ីត (​បំប្លែង​ជា K) គឺ​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ខ្ពស់​ទប់ទល់​នឹង​មេរោគ​ជាច្រើន ហើយ​ប្រឆាំង​នឹង​ពពួក​បាក់តេរី​ដែល​ប្រព្រឹត្ត​អាក្រក់​មួយចំនួន ។ វា​គឺជា​បាក់តេរី​ត្រូវការ​បរិយាកាស​ហប់ ហើយ​មាន​តួនាទី​ជា​អ្នកបំ​លែង​ដី​ដែល​បង្ករោគ​ឲ្យ​ទៅ​ដី​ដែល​អាច​ទប់ទល់​នឹង ​មេរោគ ព្រមទាំង​ជួយ​បំប៉ន​គ្រាប់​រុក្ខជាតិ​ឲ្យ​ដុះ​ពន្លក​បានល្អ និង​រឹងមាំ​ជាង​ប្រក្រតី​ទៀតផង ។​
​ក្រុមទី ៣ : (Nitrogen fixing Bacteria) ជាព​ពួក​បាក់តេរី​ដែល​ប្រើ​ក្នុងការ​ផ្អាប់ (​បំប្លែង​ជា N) គឺ​វា​មាន​តួនាទី​ជា​អ្នកជំរុញ​ទប់ទល់​នឹង​រោគ​ផ្សេងៗ (DISESES RESISIANT) ប្រឆាំង​ចរន្ត​រំលាយ​បានល្អ ជំរុញ​ការការពារ​ពពួកសត្វ​ល្អិត​ដែល​បំផ្លាញ ដំណាំ​គ្រប់​ប្រភេទ បំបាត់​ភាពកខ្វក់​ក្នុង​ទឹក​ស្អុយ​ដែល​កើត​មក​ពី​បរិស្ថាន​កខ្វក់​ផ្សេងៗ ។​
​ក្រុមទី ៤ : (Yeast=5.2*1000000000 CUF/mL ) គឺ​មាន​សារធាតុ​ជាង ៨០ ប្រភេទ​ដែល​បង្កើត​វា ហើយ​វា​ជា​ប្រភេទ​បាក់តេរី​ផ្សិត (​មេស្រា​ដំបែរ​) ជា​សរសៃ (Filamentousfung) គឺ​វា​ជាព​ពួក​សារាយ​មាន​តួនាទី​ជា​អ្នកបង្កើត​ថាមពល​រំលាយ​ដែល​អាច​ធ្វើការ ​បាន​ល្អ​ក្នុង​សភាព​មាន​អុកស៊ីសែន ហើយ​មាន​គុណសម្បត្តិ​ទប់ទល់​នឹង​កំដៅ​បាន​យ៉ាង​ល្អ ។ ជា​ធម្មតា​គេ​ប្រើ​វា​ជា​មេ​ផលិត​ស្រា និង​ផលិត​ដី​ផ្អាប់ ៘​
​​ក្រុមទី ៥ : (Bacikkus Bacteria) ជាព​ពួក​បាក់តេរី​ផ្ដល់នូវ​អាស៊ី​ត ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ខ្ពស់​ទប់ទល់​នឹង​មេរោគ និង​ពពួក​បាក់តេរី​អាក្រក់​មួយចំនួន ។ វា​ជា​បាក់តេរី​ត្រូវការ​បរិយាកាស​ខាងក្នុង ហើយ​មាន​តួនាទី​ជា​អ្នកបំ​លែង​ដី​ដែល​បង្ករ​រោគ​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ដី​ដែល​អាច​ ទប់ទល់​នឹង​មេរោគ ហើយ​ជួយ​បំប៉ន​គ្រាប់​រុក្ខជាតិ​ដុះ​ពន្លក​បានល្អ​រឹងមាំ​ជាជាង​ប្រក្រតី​ បាន​ទៀត​ផង ។ ក្នុង​ក្រុម​នេះ​តាម​ការវិភាគ​ដោយ​មជ្ឈមណ្ឌល​ពិសោធន៍​នៃ​មហាវិទ្យាល័យ​ ខនហ្គែន មាន​ចំនួន​អតិសុខុមប្រាណ​ដូចខាងក្រោម :
​១ – Lactobacillus​ ​Casei​ ​ ​2.8.1000000 CFU/mL
​២ – Lactobacillus ​Fermentum​ ​6.1.100000 CFU/mL
​៣ – Lactobacillus ​Acidophillus​ ​2.3.100000 CFU/mL
​៤ – Lactobacillus ​Cellobiosus​ ​2.7.10000 CFU/mL
​៥ – Sacchaiomyces Cerevisiae​ ​6.7.1000000 CFU/mL
​៦ – Rhodobacter ​Sphaeroides​ ​3.5.1000​ ​CFU/mL
​សរុប​មក​ចំនួន​អតិសុខុម​ប្រាណ (Bacteria) ដែល​ធ្វើការ​សំរាប់​បំរើ​ផលប្រយោជន៍​ដល់​មនុស្ស​នៅក្នុង អ៊ី អ៊ិក្ស អិម ១ លីត្រ មាន ១.៣២.១០០០០០០០០ CFU/mL; យី​ស (Yeast) ៥.២.១០០០០០០០០០ CFU/mL និង​បាក់តេរី​អាស៊ីត​ឡា​ក់ទិច (Lactic acid bateria) ៥.៦៧.១០០០០០០០ CFU/mL នៅ​ឆ្នាំ ២០០៧ នេះ ។​
​ ​ 
​របាយការណ៍​ត្រួតពិនិត្យ​សារធាតុ​ផ្សេងៗ​ដែល​មាន​នៅក្នុង​ជីសរីរាង្គ​
របាយការណ៍​ត្រួតពិនិត្យ​
លទ្ធផល​ត្រួតពិនិត្យ​
​​អ្នកត្រួតពិនិត្យ​
  1. Ph​
8.2
​Phiyakrat​ ​
  2.2. Moisture Content at 75 deg C20 hrs. (%)
5.33​
Phiyakrat​
  3. Totak Nitrogen (%)​
1.02​
Shikrkun​
  4. Totak Phosphate (%)​
0.66​
Chakriya​
  5. Total Potash (%)
1.32​
​Vanrat​
  6. EC (dS/m)​
1.58​
​Phongpit​ ​
  7. Organic Carbon (%)​
7.74​
Vanrat​
  8. Orgnic Matter (%)​
43.34
Vanrat​
  9. C/N​
8/1​

  10. Germination lndex(%)​
89.63
Phongsak
  11.Total Cadmium (mg/kg)​
0.36​
Shuraksit
  12. Total Chromium (mg/kg)​
38.4​
Shuraksit
  13. toal Mercury (mg/kg)
ND​
​ ​Shuraksit​
  14. Total Lead (mg/kg)​
4.7​
​Shuraksit​ ​
  15. Plastic, Glass Ctc.

Phorngsak
  16. Gravel (%)​
ND​
Phiyakrat
  17. Sieve size (12.5 x 12.5 mm.)(%)​
100
Phiyakrat
  18.Total Arsenic (mg/kg)​ ​
5
Shuraksit
  19.Total Copper (mg/kg)
16.6​ ​
 ​Shuraksit ​
៣- លក្ខណៈ​ទូទៅ​របស់ EX-M
​            EX-M
ជា​បាក់តេរី​ក្រុម​កសាង (​ផ្ដួចផ្ដើម​) និង​ជា​ក្រុម​ដែល​មាន​ប្រយោជន៍​ហៅថា ក្រុម​ធម៌​សាង​អំពើ​ល្អ រឺ ពពួក​ភាវៈរស់​កាន់សីល មិន​ត្រូវការ​សាច់​ជា​អាហារ​ទេ ។​   នៅពេល​ប្រើ  EX-M យើង​ត្រូវ​ចាំ​ក្នុង​ចិត្ត​ថា EX-M ជា​វត្ថុ​ដែល​មាន​ជីវិត និង​មាន​លក្ខណៈ​ដូចតទៅ :
​ ​-
ត្រូវ​ការរស់នៅ​សមរម្យ​មិន​ក្ដៅ​ពេក មិន​ត្រជាក់​ពេក រស់នៅ​ក្នុង​សីតុណ្ហភាព​ធម្មតា ។ ចន្លោះ​ពី ២៥​អង្សា​សេ ទៅ ៥០​អង្សា​សេ ។ វា​ធ្វើការ​បាន​ល្អ​ក្នុង​ទី​ងងឹត មិន​ត្រូវការ​ហាលថ្ងៃ តែ​ត្រូវការ​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​សភាព​ហ​ប់ ។ ដូចនេះ​ត្រូវ​ប្រើ​វា​នៅ​ពេល​គ្មាន​ពន្លឺ​ថ្ងៃ ឬ​ពេល​ព្រលប់ ។​
​ ​-
នៅលើ​ប៊ីដុង EX-M មាន​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​ផលិត (MFG 200607) (​មានន័យ​ថា ថ្ងៃទី ២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០៧)
​ ​-
វា​ជា​បាក់តេរី​បានមកពី​ធម្មជាតិ​ពិត ហើយ​មិន​អាច​ប្រើ​ជា​មួយ​សារធាតុ​គីមី​ពុល និង​ថ្នាំ​សំលាប់​មេរោគ​ផ្សេងៗ​បានឡើយ តែ​ប្រសិនបើ​ជា​គីមី​អាហារ​យើង​អាច​ប្រើ​បាន​តិចតួច ។​
​ ​-
មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​រុក្ខជាតិ (​ដំណាំ​) សត្វ និង វត្ថុ​ដែល​មាន​ជីវិត​ទាំងឡាយ ។​
​ ​-
ជា​អ្នក​បំផ្លាញ​ភាពកខ្វក់​ទាំងឡាយ ឬ​ភាពកខ្វក់​ជា​អាហារ​របស់​មេ EX-M ។​
​ ​-
ចាំបាច់​ត្រូវ​ផ្ដល់​អាហារ​ពី​ធម្មជាតិ​ឲ្យ​វា​ដូចជា ស្ករ កន្ទក់ ប្រូតេអ៊ីន និង​សារធាតុ​ផ្សេងៗ​ទៀត ពិសេស​កា​កស្ករ ឬ​ស្ករ​រងូ ជា​អាហា​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​បំផុត របស់​មេ EX-M ។​
​អាហារ​ពិសេសៗ ដែល​អាច​ជំនួស កា​កស្ករ​បាន មាន​ដូចខាងក្រោម​
​វត្ថុ​ដែល​ប្រើ​ជំនួស​កា​កស្ករ​ក្នុង​កំរិត ១០ សេ​សេ​មាន
​បរិមាណ​ដែល​ត្រូវ​ជំនួស​
 ​០១​
  ទឹកដូង ឬ ទឹក​ផ្លែឈើ​គ្រប់​ប្រភេទ​ ​
  កន្លះ​កែវ ស្មើ ២៥០ សេ​សេ​
០២​
  ស្ករ​អំពៅ​ ​ ​
  ២ ដុំ ស្មើ ២ ក្រាម​
 ​០៣
​  ទឹក​លាង​អង្ករ​លើក​ទី ១
​  ៤ កែវ ស្មើ ១ លីត្រ​
​០៤​
 ​  ទឹកដោះគោ​ជូរ​
  ២ ស្លាបព្រា​បាយ រឺ ២០ សេ​សេ​
០៥​
  ស្ករសរ​
  កន្លះ​កែវ ស្មើ ២៥០ សេ​សេ​
០៦
  ស្ករ ស​ក្រហម​
  កន្លះ​កែវ ស្មើ ២៥០ សេ​សេ​
០៧​
  ​ទឹកឃ្មុំ​ ​
  កន្លះ​កែវ ស្មើ ២៥០ សេ​សេ​
៤- តួនាទី EX-M លើដំណាំ និង សត្វ
មេ EX-M មាននាទីជាអ្នកផ្ដល់អាហារដល់រុក្ខជាតិ និងគ្រប់គ្រងអាហារចំពោះរុក្ខជាតិ ពិសេសគឺ N P K ដែលជាអាហារសំរាប់រុក្ខជាតិគ្រប់ប្រភេទ និងសារធាតុបំប៉នផ្សេងទៀតដែលជាសេចក្ដីតំរូវការបន្ទាប់បន្សំមាន ដែក (Fe) ទង់ដែង (Cu) ស័ង្កសី (Zn) ម៉ង់កាណែស (Mn) ប័រ (B) ម៉ូលីដែន (Mo) ក្លរ (Cl) ដែលស្ថិតនៅទំរង់សមាស និងទំរង់អំបិល ។ កាលណាយើងប្រើមេ EX-M វានឹងបង្កើតបានអាហារទាំងនេះ ដែលមេ EX-M ជាអ្នកបំលែងពីរុក្ខជាតិពណ៌បៃតង និងដីនៅជុំវិញគល់រុក្ខជាតិ ។ ដូចនេះដើម្បីឲ្យបានអាហារទាំងអស់នេះច្រើន យើងត្រូវការយករុក្ខជាតិពណ៌បៃតងស្រស់ ឬស្ងួតកប់ជុំវិញគល់រុក្ខជាតិ ហើយយើងបន្ថែមមេ EX-M ឲ្យបានច្រើន នោះវានឹងមានអាហារច្រើនប្រភេទសំរាប់ភាពលូតលាស់ផ្កា និង ផ្លែ របស់រុក្ខជាតិ ។ ទោះជាសំបូរអាហារច្រើនក៏ដោយ ក៏មេ EX-M គឺជាអ្នកគ្រប់គ្រងអាហារនោះមិនឲ្យរុក្ខជាតិស៊ីហួសហេតុដែលធ្វើឲ្យល្អជ្រុលមិនផ្លែ ។ នេះបញ្ជាក់ថាមេ EX-M ជាម្ដាយរបស់រុក្ខជាតិចែកអាហារទៅតាមតំរូវការរបស់កូន មិនមែនតាមការទាមទារពីកូនទេ។ ត្រង់នេះបង្ហាញថាការប្រើមេ EX-M ទៅលើរុក្ខជាតិរបស់អ្នក រុក្ខជាតិនោះដាច់ខាតត្រូវតែមានផ្លែផ្កាជានិច្ចទៅតាមលក្ខណៈធម្មជាតិ ។- មេ EX-M មាននាទីជាអ្នកជួយផ្នែកប្រព័ន្ធរំលាយអាហារសត្វ ។ កាលណាប្រព័ន្ធនេះថយ ចុះយើងប្រើមេ EX-M វានឹងជួយរំលាយបានល្អ និងជួយបំផ្លាញពពួកបាក់តេរីអាក្រក់ ដែលកើតមាននៅតាមប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ព្រមទាំងផ្លូវបញ្ចេញចោលផ្សេងៗ ។ ត្រង់ចំនុចនេះយើងសិក្សានៅមេរៀនក្រោយ ។
៥- ប្រយោជន៍​របស់ EX-M
​ក​- ផ្នែក​កសិកម្ម​
​ –
ជួយ​រក្សា​លំដាប់ (pH) អាស៊ី​ត បាស​ក្នុង​ទឹក និង​ដី​ឲ្យមាន​ស្ថេរភាព​ជានិច្ច ។​
Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/07/chatt.png?w=630ជួយ​រំលាយ​សារធាតុ​ផ្សេងៗ​ដែល​មាន​នៅក្នុង​ដី​ឲ្យក្លាយ​ជា​អាហារ និង​ថាមពល​សំរាប់​រុក្ខជាតិ ។​
​ –
ជួយ​កែលំអរ​ប្រភេទ​ដី ហើយ​ធ្វើឲ្យ​ដី​ផុស ជក់​ទឹក និង​ធ្វើឲ្យ​ដី​នោះ​មាន​ខ្យល់​ឆ្លងកាត់​បាន​យ៉ាង​ល្អ ព្រមទាំង​កកើត​ជន្លេន​ក្រហម​ច្រើន ។​
​ –
ជួយ​ព្យាបាល​ដី​ដែល​មាន​សត្វល្អិត​បំផ្លាញ​រុក្ខជាតិ និង​រោគរាតត្បាត ដែល​បង្ករ​ឡើង​ពី​គីមី​ពុល ។​
​ –
ជួយ​បង្កើត​អរ​ម៉ូ​ន​ដល់​រុក្ខជាតិ ដើម្បី​ជំរុញឲ្យបាន​ផល​ខ្ពស់ និង​ផ្លែ​មាន​ទំងន់​ធ្ងន់ ។​
​ –
ជួយ​ថែរក្សា​ផ្លែឈើ​ទុំ​ទុក​បាន​យូរ ដែល​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ការដឹកជញ្ជូន​ផ្លូវ​ឆ្ងាយ ។​
​ –
ជួយ​ឲ្យ​បរិស្ថាន​ល្អ​ឡើងវិញ តាម​បែប​ធម្មជាតិ ។​
​ខ​- ផ្នែក​បសុសត្វ​
​ –
ជួយ​បំបាត់​ក្លិនស្អុយ​ក្នុង​កសិដ្ឋាន​ចិញ្ចឹមសត្វ ដូចជា ជ្រូក មាន់ ទា ៘
​ –
ជួយ​បំបាត់​ទឹក​ខូចគុណភាព  ទឹកស្អុយ  ក្នុង​កសិដ្ឋាន ។​
​ –
ជួយ​ការពារ​ជំងឺ និង​រោគរាតត្បាត​ផ្សេងៗ របស់​សត្វ​ដោយ​ប្រើ​ជំនួស​ថ្នាំ​គីមី​បាន ។​
​ –
ជួយ​កំចាត់​រុយ ឬ​សត្វល្អិត​ផ្សេងៗ​កុំ​ឲ្យមាន​ការវិវឌ្ឍន៍​ទៅ​មុខបា​ន ។​
​ –
ជួយ​បំប៉នបន្ថែម​ដល់​សត្វ​ចិញ្ចឹម​ឲ្យមាន​សុខភាព​ល្អ​រឹងមាំ ហើយ​ធន់​នឹង​ជំងឺ និង​រោគរាតត្បាត​ផ្សេងៗ ។ នៅពេល​ដែល​សត្វ​ទាំងនោះ​មាន​សុខភាព​ល្អ ទំងន់​ធ្ងន់ ជា​ហេតុ​ធ្វើឲ្យ​អត្រា​ស្លាប់​ស្ទើរតែ​គ្មាន ។​
​ –
ព្យាបាល​សត្វ​កើត​ជំងឺ​អ៊ុត​ក្ដាម ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធិភាព​ខ្ពស់ ។​
​គ​- ផ្នែក​នេសាទ (​ជលផល​)
​ –
ជួយ​ការពារ​គុណភាព​ទឹក​ដែល​នៅក្នុង​ស្រះ​ចិញ្ចឹម​ត្រី​ឲ្យនៅ​ល្អ​ដដែល បង្កើត​អុកស៊ីសែន និង​ប្លង់តុង ។​
​ –
ជួយ​កំចាត់​ជំងឺ ឬ​មេរោគ​ផ្សេងៗ ដែល​មាន​នៅក្នុង​ទឹក ដូចជា ចៃ​ត្រី ព្រូ​ន អៀន​ ដែល​ជា​ហេតុ​បង្ករ​ឲ្យមាន​អន្តរាយ​ដល់ ត្រី បង្កង និង​សត្វ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​យើង​ចិញ្ចឹម ។​
​ –
បំបាត់​ក្លិនស្អុយ​ក្នុង​ទឹក​ដែល​បង្ករ​ឡើង​ដោយ​បាក់តេរី​អាក្រក់ ។​
​ឃ​- ផ្នែក​បរិស្ថាន​
​ –
ជួយ​បំបាត់​ក្លិនស្អុយ​ក្នុង​កសិដ្ឋាន​មាន ផ្នែក​កសិកម្ម ជលផល ផ្នែក​ឧស្សាហកម្ម និង​ការងារ​ទូទៅ (​ទីប្រជុំជន​) ។​
​ –
ជួយ​បំបាត់​ក្លិន​ទឹកស្អុយ​ចេញពី​កសិដ្ឋាន រោងចក្រ សហគ្រាស និង​ទីប្រជុំជន ។​
​ –
ជួយ​បំប្លែង​កំទេច​អាហារ​នៅតាម​ចង្ក្រាន​បាយ ហាង​លក់​អាហារ ឲ្យ​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ការ​ចិញ្ចឹមសត្វ និង​អាហារ​របស់​រុក្ខជាតិ ។​
​ង​- លើ​មនុស្ស (​ករណី​ចាំបាច់​)
​ –
ព្យាបាល​ជំងឺ ឈឺ​ធ្មេញ (​យក​សំឡី​ផ្ដិត​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម ឲ្យ​សើម ញ៉ុក​ចូល​កន្លែង​ដែល​ឈឺ​) ។​
​ –
ព្យាបាល​មាត់​មាន​ក្លិនស្អុយ (​យក​ទឹក​ក្ដៅ​អ៊ុនៗ ១ លីត្រ លាយ​មេ​អ៊ី អ៊ិក្ស អិម ២០ សេ​សេ​) ។​
​ –
ព្យាបាល​ស្រែង​រមាស់ (​កោសឲ្យ​របកក្រមរ យក​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម ផ្ដិត​សំឡី​ជូត​ត្រង់នោះ​) ។​
​ –
ទឹក​ស៊ីជើង ឬ​បាក់ផ្ដៅ ឬ​ប្រេះ​ជើង (​យក​ទឹក​ក្ដៅ​អ៊ុនៗ ២ លីត្រ លាយ​មេ អ៊ី អ៊ិក អិម ៤០០ សេ​សេ លាប ពេលព្រឹក និង​ពេល​ល្ងាច​) ។​
​ –
ករណី​ប្រព័ន្ធ​លាមក​មិន​ប្រក្រតី (​រាគ ពុល​អាហារ​) បណ្ដាលមកពី​បើកឡាន​ផ្លូវ​ឆ្ងាយ បើ​គ្មាន​ថ្នាំ​ទេ យើង​អាច​ផឹក​មួយ​លើក ១០ សេ​សេ ១ ថ្ងៃ មួយដង ។​
​ –
បើ​របួស ឬ​មុត​កាំបិត គ្រោះថ្នាក់​បណ្ដាលឲ្យ​ឈាម​ខ្លាំង ប្រើ​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម មាន​នាទី​ឃាត់ឈាម និង​រហ័ស​ជា​សះ​យ៉ាង​លឿន ។​
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
Description: រុក្ខជាតិសំរាប់ផ្សំធ្វើជី
ជី​ពហុ​មុខងារ​
១- តារាង​ធាតុ​ផ្សំ​
​០១
  ស្តៅ ដើម ស្លឹក មែក​
  ៣ គីឡូក្រាម
០២​
  ​វល្លិ៍​បណ្តូល​ពេជ្រ​ ​
  ៤ គីឡូក្រាម
០៣​
  ម្តេង (​មើ​ម ស្លឹក​)​
  ១ គីឡូក្រាម
០៤​
  ស្លឹកគ្រៃ​ក្រអូប​
  ១ គីឡូក្រាម
០៥
  ខ្ទឹម​ក្រហម
  ១ គីឡូក្រាម​
០៦
  វល្លិ៍​ក្បៀស
  ១ គីឡូក្រាម​
​០៧
  ផ្លែឈើ​ទុំ ៣​ប្រភេទ​រួម​គ្នា​ ​
  ៦ គីឡូក្រាម​
០៨​
  មេ EX-M (​មេ អ៊ី អ៊ិក្ស អិម​)
  ០.២៥ គីឡូក្រាម​
០៩
  កា​កស្ករ​
  ៣ គីឡូក្រាម​
១០​
  ​ទឹកស្អាត
  ​៤០ លីត្រ​

​​​​​​​
២- វិធី​ធ្វើ​
​ 
​ក្រោយពី​យើង​យក​រុក្ខជាតិ​ទាំងអស់​ថ្លឹង​អោយបាន​ត្រឹមត្រូវ​អស់ហើយ យើង​ចាប់ផ្តើម​កាប់​ចិញ្ច្រាំ​ពី ១ ទៅ ៧ អោយបាន​ម៉ត់​ល្អ ហើយ​ច្របល់​បញ្ចូល​គ្នា បន្ទាប់​មក​ច្រក​ល្បាយ​រុក្ខជាតិ​ទាំងនេះ​ចូលក្នុង​ស្បៃ​ធុងទើប​យក​ទៅ​ ច្រកចូល​ក្នុង​ធុង​ដែល​មាន​ខ្នាត​ចំណុះ ២០០​លីត្រ ។ បន្ទាប់​មក​លាយ​ជាមួយ​មេ EX-M និង កា​កស្ករ ហើយ​នឹង​ទឹក​ស្អាត ១០​លីត្រ ចូលទៅ​ក្នុង​ធុង បន្ទាប់​មក​បិទ​គំរប​អោយ​ជិត​ល្អ ។ កន្លែង​ដែល​រក្សា​ធុង​ទុក​ត្រូវ​ស្ថិត​នៅ​ទី​ដែល​ម្លប់ និង​ងងឹត​ទើប​ល្អ ។ រយៈពេល​ផ្អាប់​ចាប់ពី ១០ ទៅ ១៥​ថ្ងៃទើប​អាច​យកមក​ប្រើប្រាស់​បាន ។​
៣- វិធី​ប្រើ​
​បង្ហូរទឹក​ជី​ពហុមុខ​ងារ ១​លីត្រ លាយ​ទឹក ២០​លីត្រ បាញ់ ឬ​ស្រោច​ទៅលើ​ដំណាំ​មាន​សត្វល្អិត​បំផ្លាញ (​ទឹកស្អាត ១​លីត្រលាយ​ជី​ទឹក​ពហុ​មុខងារ ៥០​សេ​សេ ស្មើនឹង​៥​គំរប​មេ​អ៊ី អ៊ិក្ស អិម​) ។​
៤- ការ​រក្សាទុក​
​ 
​រយៈពេល ៣ ទៅ ៦​ខែ ចាប់ពី​ថ្ងៃ​ធ្វើ​បាន​សំរេច​ទៅ ។​
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការធ្វើជី
Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/06/fish3.jpeg?w=112&h=150
ការចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ
ត្រីជាប្រភពប្រូតេអ៊ីនដ៏សំខាន់សំរាប់សរីរាង្គសត្វ និងមនុស្ស ឮលើសពីនេះទៅទៀត វាជាប្រភពសាច់ដែល ពុំផ្តល់ទុកទោសដល់ សុខភាព។ ម៉្យាងវិញទៀត ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាភាគច្រើននិយមចូលចិត្តសាច់ត្រីជាអាហារ តាមការស្ទាប់ស្ទង់របស់អង្គការរដ្ឋាភិបាលមួលបានអោយដឹងថា   ប្រមាណជា ៦០ភាគរយនៃអាហារជាតិសាច់ ដែលប្រជាពលរដ្ឋបរិភោគប្រចាំថ្ងៃ គឺសាច់ត្រី។   បច្ចុប្បន្ននេះបរិមាណផលត្រីក្នុងធម្មជាតិមាន    ការថយចុះជា លំដាប់ ទន្ទឹមនឹងនេះកំណើន  ប្រជាជនមានការកើនឡើង។  បុព្វហេតុនេះការចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ    គួបផ្សំដំណាំ ស្រូវ មិនតឹ្រមតែ ទទួលបាននូវអង្ករនិងសាច់ត្រីសំរាប់ការហូបចុកប្រចាំថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ     វាក៏បានរួមចំណែកក្នុង ការកាត់បន្ថយការចាប់ត្រីពីផលស្តុកធម្មជាតិផលដែរ។
.សារៈសំខាន់នៃការចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ
-
កាត់បន្ថយការចំណាយទោលើការទិញម្ហូបប្រចាំថ្ងៃ
-
ការចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ អាចជួយបង្កើនគុណភាពដីអាចឲ្យទិន្នផលស្រូវកើនឡើង។
-
រួមចំណែកកាត់បន្ថយការចាប់ត្រីពីធម្មជាតិជាកត្តាមួយជួយអោយបរិមាណត្រីក្នុង ធម្មជាតិកើតឡើងវិញ។
-
ងាយស្រួលចាបប់យកមកធ្វើម្ហូប ព្រោះស្រែចិញ្ចឹមត្រឹនៅជិតផ្ទះស្រាប់
.ការរៀបចំស្រែចិញ្ចឹមត្រី
ការជីកជំរក
ជំរកគឺជាជង្ហុក ឬទីដែលជ្រៅជាងគេនៅក្នុងស្រែចិញ្ចឹមត្រី វា ជាទីកន្លែងដែលត្រីរត់   មកជ្រកពេលណាទឹក ក្នុងស្រែរាក់ ឬក្តៅពេក។ គេអាចប្រើប្រាស់ ជំរកនេះសំរាប់បង្ខាំងត្រី ជាបណ្តោះអាសន្ននៅះពេលប្រើថ្នាំសំលាប់ សត្វល្អិតការពារដំណាំស្រូវផងដែរ។
ជំរកដែលត្រូវជីក    អាចមានរាងច្រើនសណ្ឋានទៅតាមភូមិសាស្ត្រនៃដីស្រែ ឬ ទៅតាមចំណង់ចំណូលចិត្ត របស់អ្នកចិញ្ចឹម។ ជំរកអាចមានរាងជាប្រលាយឬក៏ ស្រះ។
ជំរកមានរាងជាប្រឡាយ
ជំរកបែបនេះ គេអាចជីកប្រឡាយតូចៗតាមបណ្តោយភ្លឺស្រះដែលមានជំរៅពី៤០ទៅ ៥០សង់ទីម៉ែត្រ ហើយផ្ទៃក្រឡា នៃប្រឡាយមានទំហំប្រមាណ៥ទៅ១០ភាគរយនៃក្រឡាផ្ទៃ ស្រែសរុប។
ជំរកមានរាងជាស្រះ
នោះគឺជាប្រភេទជំរកមយយបែបដែលគេជីកមានសណ្ឋានជាស្រះតូច។ គេអាចជីក ស្រះ នៅកណ្តាលស្រែ ឬជ្រុងស្រែក៏បានដោយមានជំរៅ១ទៅ ១,៥ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែផ្ទៃក្រឡានៃ ស្រះក៏គួរតែមានប្រមាណពី ៥ ទៅ ១០ភាគ រយនៃផ្ទៃក្រឡាស្រែសរុបដែរ។
.ការជ្រើសរើសពូជត្រីមកចិញ្ចឹម
ប្រភេទត្រីដែលអាចចិញ្ចឹមក្នុងស្រែ   បានមានជាអាទិ៍ដូចជា  ត្រីកាបសាមញ្ញ   ត្រីទីឡាព្យា   ត្រីកាបឥណ្ឌា ត្រីកន្ធរ និងត្រីអណ្តែង។ការចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែជាទូទៅធ្វើនៅក្នុងស្រែជំរៅជា កន្លែងដែលដក់ទឹកបានជ្រៅ។ ការ ចិញ្ចឹមត្រីកាបសាមញ្ញ ទីឡាព្យា និង កាបឥណ្ឌ អាច ចិញ្ចឹមចំរុះគ្នាតែម្តងក្នុងស្រែតែមួយ ក្នុងកំរិតសមាមាត្រ ៥:៣:២ គឺកាបសាមញ្ញ ៥០%ត្រី ទីឡាព្យា ៣០% និងត្រីកាបឥណ្ឌា ២០%។ ការចិញ្ចឹមពុំចាំបាច់ផ្តល់ចំណីអ្វីទាំង អស់បើគេ ចិញ្ចឹមក្នុងដង់ស៊ីតេ១ក្បាលក្នុង ៣-៤ ម៉ែត្រការេ។  គេអាចចិញ្ចឹមក្នុងដង់ស៊ីតេរហូតដល់ ២ ក្បាលក្នុង មួយម៉ែត្រការេ តែករណីនេះគេត្រូវតែផ្តល់ចំណីបន្ថែដូចជា កន្ទក់ចកបាយទា កណ្តៀរ ឬការកសំណល់ផ្ទះបាយ ជាដើម។ ទំហំកូនត្រីដែលគួរជ្រើសរើស មកចិញ្ចឹមត្រូវ តែមានទំហំយ៉ាងតិចតួចប៉ុនម្រាមដៃឡើងទៅ(ទំងន់មិន តិចជាង ៥ក្រាម)និងមានសុខភាព ល្អ។ ដោយឡែកត្រីអណ្តែងមានលក្ខណៈពិសេសជាងបណ្តា ត្រីដែលបាន រៀបរាប់ខាងលើ ដោយគេអាចចិញ្ចឹមវា ក្នុងលក្ខខ័ណ្ឌទឹករាក់ដែលមានជំរៅត្រឹម២០ សង្ទីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ(ទឹកក្នុង ស្រែ)នៃស្រែមិនមែនចាំបាច់តែមានស្រែទឹកជ្រៅទេ ព្រោះវាជាប្រភេទត្រីដែលធន់ ទៅនឹងបំរែបំរួលសីតុណ្ហភាព និងជំងឺផ្សេងៗបានល្អហើយការចិញ្ចឹមមានអត្រារស់ខ្ពស់ថែម ទៀតផង។ តែការចិញ្ចឹមត្រីអណ្តែងចាំបាច់ត្រូវតែ ផ្តល់នូវចំណី បន្ថែមទោះជាការចិញ្ចឹមក្នុង ដង់ស៊ីតេទាប ឬខ្ពស់ក៏ដោយ។
.ការជ្រើសរើសពូជស្រូវសំរាប់ស្រែចិញ្ចឹមត្រី
អាស្រ័យដោយការចិញ្ចឹមត្រីអណ្តែមានរយៈបេលលើសពី បី ខែ ដូច្នេះពូជស្រូវធ្ងន់ គួរជ្រើសរើសក្នុងការធ្វើ វប្បកម្មចំរុះនេះ។  ដោយឡែកត្រីកាប  ឥណ្ឌាកាបសាមញ្ញ  និង  ទីឡាព្យា  អាចធ្វើវប្បកម្មជាមួយពូជស្រូវរយៈ ពេលមធ្យោមបាន។
៥.ការលែងកូនត្រីចិញ្ចឹម
ការដឹកជញ្ចូនកូនត្រីគួរធ្វើនៅពេលព្រឹក និងការលែងកូនត្រីចូលស្រែចិញ្ចឹម គួរធ្វើនៅ ចន្លោះម៉ោង ៩-១០​ព្រឹក។ បើកូនត្រីត្រូវបានដឹកជញ្ចូនដោយប្រើថង់ប្លាស្ទីនោះ ពេលដឹក ជញ្ចូនដល់ស្រែត្រូវបានថង់នោះទៅ​ត្រាំ​ក្នុង​ទឹកស្រែដែលត្រូវចិញ្ចឹប្រមាណ ១០-១៥នាទី សិនរួចទើបស្រាយមាត់ថង់អោយត្រីហែល​ចេញដោយខ្លួន​ឯង​សន្សឹមៗចូលទៅក្នុងស្រែ ចិញ្ចឹមត្រី។
.ការផ្តល់ចំណី
ថ្វីត្បិតតែត្រីអណ្តែងជាប្រភេទត្រីស៊ីសាច់ជាអាហារ តែក្នុងការចិញ្ចឹមយើងអាចយក កន្ទក់មមកលាយនឹង​សាច់បាន។ ឆ្លងតាមការពិសោធន៍នៅក្នុងវិទ្យាសា្ថនស្រាវជា្រវ   និង   អភិវឌ្ឈន៍កសិកម្មកម្ពុជាបានចេញជា​លទ្ធផល​​ថា ត្រីដែលចិញ្ចឹមដោយផ្តល់ចំណីកន្ទក់២០% លាយត្រីហាល ៨០%មានការធំធាត់រហ័សនិងអត្រារស់​ច្រើនជាងត្រីដែលផ្តល់ដោយចំណី កន្ទក់ ៦០%លាយត្រីហាល៤០% ឬក៏កន្ទក់៤០% លាយត្រីហាល ៦០%។ ពេលផ្តល់ចំណី ត្រូវដាក់ក្នុងកញ្រ្ចែង ក្រាលស្បៃរយចជ្រមុជទៅក្នុងទឹក ដើម្បីងាយស្រួលតាមដានមើលការ ស៊ី​ចំណីរបស់ត្រីនិងជៀសវាងភាពខ្ជះខ្ជាយ។ ការផ្តល់ចំណីនេះអាចផ្តល់នៅពេលព្រឹកចាប់ពីម៉ោង ៩ដល់ម៉ោង១០ និង ល្ងាចចន្លោះពីម៉ោង ៣ទៅម៉ោង ៥ដោយផ្តល់មួយថ្ងៃម្តងឬ ពីរដងក៏បានតាមកំរិតបរិមាណ ១០%នៃទំងន់​ដង​ ខ្លួនត្រីសរុប(ឧបមាថាទំងន់កូនត្រីសរុបក្នុងស្រែមានប្រមាណ១០គីឡូក្រាម នោះចំណីដែលត្រូវ​ផ្តល់គឺ១​គីឡូ​ក្រាមក្នុងមួយថ្ងៃ ឬព្រឹក កន្លះគីឡូក្រាម)។
.ការប្រមូលផល
ការប្រមូលផលអាចចាប់រំលោះ ដោយចាប់ត្រីណាដែលធំជាងគេមកធ្វើម្ហូបប្រចាំថ្ងៃក៏បាន។ការប្រមូលផល​​​ សរុបធ្វើឡើងនៅពេលស្រូវទុំល្អ ពេលនោះត្រីនៅប្រមូលផ្តុំគ្នាក្នុងជំរក (ប្រឡាយ ឬស្រះតូច)ការប្រមូលផល​នេះ​​ធ្វើដំនាលគ្នាជាមួយការច្រូតកាត់ផលស្រូវតែម្តង ប្រសិនបើទំហំត្រីធំល្មមអាចយកមកហូប ឬលក់បាន ប៉ុន្តែបើ​ទំហំវាពុំទាន់សមស្របទេនោះ គេអាចបន្តការបង្ខំាង ចិញ្ចឹមក្នុងជំរកដូចរៀបរាប់ខាងលើ ជាបណ្តោះអាសន្នសិន ពេលនោះ គេអាចធ្វើការភ្ជួររាស់ដកស្ទូងស្រុវជាលើកទីពីរទៀត(ករណីពូជស្រូវស្រាលមិនប្រកាន់រដូវ) ក្រោយពី​ស្ទូងបាន ១០-១៥ ថ្ងៃ គេអាចបើកលែងត្រីអោយចេញពីជំរកចូលទៅក្នុងស្រែបាន ។ ការចិញ្ចឹមក្នុងវគ្គទីពីរនេះ​មានការផ្តល់ចំណី និងថែទាំដូចការចិញ្ចឹមក្នុងវគ្គទីពីរនេះមាន ការផ្តល់ចំណី និងថែទាំដូចការចិញ្ចឹមក្នុងវគ្គ​ទី​មួយ​ដែរ។
បានរៀបជា សំណុំឯកសារ ក្នុង ការចិញ្ចឹមសត្វ
Description: https://cambodiaagriculture.files.wordpress.com/2011/05/earthworm-farming.jpg?w=150&h=110
ជន្លេន ​ជា​ធនធាន​សំខាន់​មួយ​ប្រភេទ​សម្រាប់​កសិករ ព្រោះ​ជា​សត្វ​អត់​ឆ្អឹង​ដែល​អាច​យក​ធ្វើ​ជា​ចំណី​បាន​យ៉ាង​ល្អ​ក្នុង​ការ​ ចិញ្ចឹម​សត្វ ដូច​ជា​មាន់ ទា ត្រី ជ្រូក ជាដើម។
ដំបូង ​សូម​រំឭក​ថា ទឹក​ជា​អាហារ​ចាំបាច់​បំផុត​សម្រាប់​ការ​លូត​លាស់​របស់​មាន់។ យោង​តាម​វិធី​ចិញ្ចឹម​មាន់​ដោយ​ជីវសន្តិសុខ​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​អភិវឌ្ឍន៍​ការ​ ចិញ្ចឹម​សត្វ និង​កសិកម្ម ឬ​សិលអាហ្រ្គិដ បើ​ផ្តល់​ទឹក​មិន​គ្រប់គ្រាន់ មាន់​ធំ​ធាត់​យឺត​ណាស់ ស៊ី​ចំណី​តិច​ហើយ​អាច​ងាប់បាន។
តាម​ការពិសោធន៍​របស់​ជប៉ុន​និង​របស់​កសិករ​ខ្មែរ​ខ្លះការ​យក​​អ៊ី.អឹម ដែល​ជា​កម្រង​អតិ​សុខុម​ប្រាណ​មាន​ប្រយោជន៍​មក​លាយ​ក្នុង​ទឹក​ឲ្យ​មាន់​ផឹក ធ្វើ​ឲ្យ​មាន់​និង​សត្វចិញ្ចឹម​ដទៃ​ទៀត​មាន​សុខភាព​ល្អ ឆាប់​ធំ​លូត​លាស់ អាចម៍​គ្មាន​ក្លិន​ស្អុយ។
លោក នូវ កាស៊ី អ្នក​នយោបាយ​ដែល​ក្លាយ​ជា​កសិករ​ពេញទី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ៖ «ទឹក ​ផឹក​ត្រូវ​លាយ​ជាមួយ​អ៊ី.អឹម ចាំបាច់ព្រោះ​អាហ្នឹង​វា​ជួយ​ជម្រះ សម្អាត​គ្រឿង​ក្នុង​មាន់ អាច​ទប់ទល់​នឹង​ជំងឺ​បាន។ ខ្ញុំ​ពិសោធ​រឿង​អ៊ី.អឹម មាន់​ខ្ញុំ​សុខភាព​ល្អៗ​ណាស់មិន​ងាយ​ងាប់​ទេ ធាត់​ល្អ ហើយ​ឆ្ងាញ់​ទៀត»
ក្រៅ ​ពី​នេះ មាន់​ត្រូវការ​ជា​ចាំបាច់​គឺ​ជាតិ​សាច់​ដែល​មាន​តួនាទី​ផលិត​សាច់​ឆ្អឹង​និង ​រោម បង្កើន​ការ​លូតលាស់​ជា​ទូទៅ​នៃ​សារពាង្គកាយ​របស់​មាន់។
ក្នុង​ ចំណោម​វត្ថុ​ធាតុ​ដើម​ដែល​ជា​ចំណី​មាន់​នេះ យើង​ឃើញ​មាន​សត្វជន្លេន​នៅក្នុង​នោះផង។ លោក​នូវ កាស៊ី ធ្លាប់​បាន​ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​ដូច្នេះ ៖ «មាន់​យើង​កាន់​តែ​ច្រើន ខ្លាច​ចំណី​យើង​វា​មិន​គ្រប់ យើង​ត្រូវ​រៀន​ចិញ្ចឹម​ជន្លេន​ក្រហម ព្រោះ​ជន្លេន​ក្រហម​នេះ បើ​យើង​ទិញ​គេ ១​គីឡូក្រម ៤​ពាន់​រៀល យក​មក​ដាក់​ក្នុង​រយៈពេល​២​ខែ វា​ឡើង ១០​គីឡូក្រាម ដូច្នេះ​វា​ចំណេញ​ចំណី​មាន់ ១​ជា១០ អស់​តែ​ពីរ​បី​បួន​ពាន់​រៀល​ទេ»
ជន្លេន ​នេះ​កសិករ​ខ្មែរ​អាច​ទំនាក់​ទំនង​ទិញ​ពូជ​ពី​អង្គការ​ក្រៅ​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ ចំនួន ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​អង្គការ​សេដាក និង​អង្គការ​សិលអាហ្រ្គិដ។
លោក​បណ្ឌិត ខៀវ បូរិន្ទ នាយក​សិលអាហ្រ្គិដ មានប្រសាសន៍ថា ៖ «ពូជ ​បាន​មក​ពី​មជ្ឍមណ្ឌល​ខ្ញុំ ច្រើន​ណាស់ ខ្ញុំ​បង្ក​បង្កើត​បាន​ច្រើន ហើយ​អាច​ចែក​បន្ត។ មិន​និយាយ​ដល់​គីឡូ​ទេ យើង​យក​ទៅ​តែ​ខាំ​ក៏បាន​ដែរ ហើយ​យើង​យក​ទៅ​ថែ​ខ្លួន​ឯង ដាក់​លាមក ខាង​ខ្ញុំ​អាច​ប្រាប់​បច្ចេកទេស តើ​ធ្វើ​ម៉េច​វា​ល្អ»
មាន​វិធី​ចិញ្ចឹម​ជន្លេន​ក្រហម​ពី​ កាលីហ្វ័រនីញ៉ា ២-៣​វិធី។ វិធី​ទី​១ យោងតាម​អង្គការ​សិលអាហ្រ្គិដ គឺ​ចិញ្ចឹម​ផ្ទាល់​ដី។ ដំបូង​រៀបចំ​ដី​នៅ​ទីទួល​ខ្ពស់ ចៀសវាង​ការ​ដក់​ទឹក។ យក​ដី​លាយ​លាមក​គោ និង​ចំបើង​ពាស​ជុំវិញ​រណ្តៅ​កម្ពស់​៣-៤​តឹក​ពី​បាត​រណ្តៅ ដែល​មាន​ទំហំ ២ម៉ែត្រ គុណ​២ម៉ែត្រ ឬ​អាច​ប្រើ​ថង់ប្លាស្ទិក​ក្រាល​ក៏បាន។ ហាល​រណ្តៅ ដោយ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​រយៈពេល​៣-៤​ថ្ងៃ មុន​ចាប់​ផ្តើម​ផលិត​ជន្លេន។ ក្នុង​ការ​ផលិត​ត្រូវ​លាយ​លាមក​គោ​១៥-២០​គីឡូ​ជាមួយ​កំប្លោក​១៥-២០​គីឡូ បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​រណ្តៅ​រួច​ទើបដាក់​លាមក​ដែល​មាន​ជន្លេន​កន្លះ​គីឡូ​នៅ​ចំ​ កណ្តាល​ល្បាយ​នោះ។
ជម្រើស​ទី​២ គឺ​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​កញ្ច្រែង បង្គី ពាង បែក ឬ​លូ។
លោក​បណ្ឌិត ខៀវ បូរិន្ទ អធិប្បាយ​វិធី​ធ្វើ​ដោយ​ប្រើ​ពូជ​ជន្លេន​១​ខាំ ៖ «បើ ​សិន​ជា​មួយ​ខាំ យើង​ត្រូវ​ការ​លាមក ១០​គីឡូក្រាម។១០​គីឡូ​យើង​ចិញ្ចឹម​ស្រណុក​ទេ យើង​ចិញ្ចឹម​ធ្វើ​ម៉េច​កន្លែង​មួយ​ដែល​កុំ​ឲ្យ​លិច​ទឹក ព្រោះ​លិច​ទឹក​ជន្លេន​ហ្នឹង​នៅ​អត់​បាន​ទេមិន​មែន​ជន្លេន​ក្នុង​ទឹក​ទេ។ ដំបូង​យើង​រៀប​នៅ​កន្លែង​ណា​ខ្ពស់ យើង​អាច​ចាក់​ជា​កូន​អាង ឬ​ក៏​ពាង​បែក ឬ​ក៏​លូ លូ​បែក​បាក់​ហ្នឹង យក​មក​ដាក់​លាមក ១០​គីឡូ​ទៅ ហើយ​យើង​យក​កំប្លោក​ពាក់​កណ្ដាល។ បាន​ន័យ​ថា លាមក ១០​គីឡូ យើង​ត្រូវ​ការ​កំប្លោក ១០​គីឡូ យក​មក​ចិញ្រ្ចាំ​កំប្លោក​ហ្នឹង​ខ្លីៗ​ទៅ ហើយ​ច្របល់​ជាមួយ​អាចម៍​គោ ហើយ​បាន​យើង​យក​ជន្លេន​មួយ​ខាំ​ហ្នឹងយក​មក​បំបែក​វា អាច​ជា  ឬ​ក៏​អាច​ជា  ក៏បាន ហើយ​យើង​ដាក់​តាម​កន្លែង​ផ្សេងៗ នៅ​ក្នុង​លាមក​គោ​ហ្នឹង ពង្រាយ​វា​ដើម្បី​ឲ្យ​មាន យើង​បើក​រន្ធ​តូច​មក កាយ​អាចម៍​ហ្នឹង​មក កប់​វា​ចូល​ក្នុង​ហ្នឹង​ទៅ អត់​ងាប់​ទេ នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង ហើយ​រយៈពេល​ដែល​យើង​ដាក់​ហ្នឹង​គឺ ៤៥​ថ្ងៃ»
រណ្តៅ​ឬ​កញ្ច្រែង​គួរ​ស្រោច​ទឹក​រៀងរាល់​៣-៤​ថ្ងៃ ជាពិសេស​នៅ​រដូវ​ក្តៅ។
លោក ខៀវ បូរិន្ទ ណែនាំ​ថា៖ «យើង ​មិន​បាច់​គ្រប​ក៏​បាន​ដែរ បើ​យើង​ចង់​គ្រប​ក៏​អត់​មាន​បញ្ហា ប៉ុន្តែ​ចៀសវាង​តែមួយ​ទេ កុំ​ឲ្យ​ដាក់​ទៅ​ហាល​ថ្ងៃ ហើយ​និង​កុំ​ឲ្យ​ត្រូវ​ទឹក​ភ្លៀង ដែល​វា​ចូល​ទៅ​ដក់​នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង ដក់​ចូល​ក្នុង​ហ្នឹង គឺ​ជន្លេន​វារ​ចេញ ឬ​ក៏​ងាប់​អស់ដូច្នេះ​យើង​ត្រូវ​ការពារ​តែប៉ុណ្ណឹង។ ហើយ​ក្នុង​រយៈពេល ៤៥​ថ្ងៃ ៥០​ថ្ងៃ​ហ្នឹង គឺ​យើង​អាច​ចាប់​ផ្ដើម​ប្រមូល​ផល​ហើយ»
លាមក​គោ​ ស្រស់​១​គីឡូ​កន្លះ​ទៅ​២​គីឡូ​អាច​ផលិត​ជន្លេន​បាន​ពី ២០-៥០​ក្រាម និង​បាន​ជី​កំប៉ុស្ត​ឬ​មមោក​១​គីឡូ​ក្នុង​រយៈពេល​៤៥​ថ្ងៃ ៖ «លាមក​ដែល​ យើង​យក​ចេញ​មក ជា​ជី​មួយ​ល្អ​មែន​ទែន អាហ្នឹង​មមោក គេ​យក​ទៅ​ដាំ​បន្លែ ហើយ​បើសិន​នេះ​អ្នក​នៅ​ជិត​ភ្នំពេញ ឥឡូវ​គេ​ត្រូវ​ការ​ដាំ​ផ្កា​អី​ល្អ​មែន​ទែន​ជី​មមោក»
មាន​ការ​ រក​ឃើញ​ថ្មី​មួយ​ទៀត​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ចិញ្ចឹម​ជន្លេន​នេះ គឺ​គេ​ធ្វើ​រណ្តៅ​ជន្លេន​ដូច​ពោល​ខាង​លើ ហើយ​ក្រាល​លាមក​គោ​ស្រស់​កម្រាស់​ប្រមាណ​មួយ​តឹក​នៅ​បាត​រណ្តៅ រួច​ដាក់​កំប្លោក​ដែល​បាន​ចិញ្ច្រាំ​រួច​ប្រមាណ​២​តឹក​ពី​លើ​អាចម៍​គោ។ ដាក់​ជន្លេន​ពី ២​ខាំ​កន្លះ-៥​ខាំ​ទៅ​ក្នុង​រណ្តៅ ដែល​មាន​លាមក​និង​កំប្លោក​ចិញ្ច្រាំ​នោះ។ បន្ទាប់​មក​ស្រោច​ល្បាយ​លាមក​ជ្រូក​និង​គោ​ក្នុង​អត្រា​អាចម៍​ជ្រូក​២៥% អាចម៍​គោ ៧៥% រៀងរាល់​២-៣​ថ្ងៃម្តង។
វិធី​ប្រមូល​ផល​ជន្លេន​ម្យ៉ាង គឺ​ក្រាល​ប្លាស្ទិក​លើ​ដី​ក្រោម​កម្ដៅ​ថ្ងៃ ចាក់​ល្បាយ​លាមក​គោ និង​ជន្លេន​ដែល​កើប​ចេញ​ពី​រណ្តៅ រាយ​លើ​ផ្ទៃ​កម្រាល​ប្លាស្ទិក​ឲ្យ​ស្តើង​ទុក​វា​នៅ​ក្រោម​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​រយៈពេល ​៥​នាទី។ រួច​ហើយ​កាយ​មមោក​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ​ចេញ រួច​ប្រមូល​ជន្លេន​ដែល​ពូន​ជា​គំនរ​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​នោះ។
ចំពោះ​ការ​ផ្តល់​ចំណី​ឲ្យ​មាន់ លោក​បណ្ឌិត ខៀវ បូរិន្ទ បញ្ជាក់​ដូច្នេះ ៖ «មេ ​មាន់​វា​អាច​ចុង​អង្ករ យើង​អាច​ឲ្យ​ត្រកួន​លាយ​ជាមួយ​កន្ទក់​ទៅ ច្របល់​វា បើសិន​យើង​មាន​ចំណី​អី​ថែម​យើង​ថែម​ទៅ ពិសេស​កូន​មាន់។ កូន​មាន់​ដែល​កើត​មក​មួយ​ថ្ងៃ ពីរ​ថ្ងៃ​ហ្នឹង បើសិន​យើង​យក​ជន្លេន​ទៅ​ចិញ្រ្ចាំ​តូចៗ យើង​យក​មក​លាយ​ជាមួយ​កន្ទក់ ដាក់​ឲ្យ​ស៊ី​ជា​ចំណី​មួយ​ពិសេស ល្អ ហើយ​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន់​យើង​មាន​លទ្ធភាព​ឆាប់​ធំ ព្រោះ​វា​ជា​សាច់​សុទ្ធ»

Post a Comment

Previous Post Next Post